2021/12/22ko prentsa-oharra

EUSKAL ENPRESEN EGITURA ETA DEMOGRAFIA. 2021/01/01

2021. urtearen hasieran, Euskal AEn aurreko urtean baino 1.400 enpresa gutxiago kontabilizatu ziren

Euskal AEko enpresak nahiko gazteak dira; % 32,8k bost urteko edo gutxiagoko antzinatasuna dute, eta % 16k, bi urtekoa edo gutxiagokoa

Euskal AEn, jarduera-sektoreetako 152.554 enpresak ziharduten 2021eko urtarrilaren 1ean, aurreko urtean baino 1.417 enpresa gutxiagok (–% 0,9), Eustatek emandako datuen arabera. Enpresa horiek beren jarduerak 169.897 establezimendutan betetzen zituzten (fabrikak, saltokiak, bulegoak…), eta urtebete lehenago baino 1.474 gutxiago (–% 0,9) erregistratu ziren. Establezimendu horiek honela banatzen dira: % 14,3 Araban; % 52,0 Bizkaian, eta % 33,7 Gipuzkoan.

Establezimendu horietako enplegatuen kopuruak % 1,3 jaitsi ziren bost urtean lehen aldiz, COVID-19ak eragindako osasun-krisia eta enpleguaren arloan abian jarritako euste-neurriak bereizgarri izan dituen urtean. Enpleguan atzerakadak izan dira ia sektore guztietan, baina hiruk tasa positiboak izan dituzte: Higiezinen jarduerak (% 2,5), Informazioa eta komunikazioak (% 1,4) eta Administrazio publikoa, hezkuntza eta osasuna (% 0,6).

Behera egin duten sektoreen artean, finantza-jardueren eta aseguruen sektorea nabarmendu behar da; 2020. urteko egoeraz aparte, duela 6 urte hasi zen enplegu-galeraren joerarekin jarraitzen du, urte horretan % 2,24 enplegu gutxiagorekin.

Egitura dela eta, kopuru handiena izan duen sektorea Merkataritza, garraioa eta ostalaritza izan zen,% 35,9; ondoren, Jarduera profesional eta lagungarriak (% 16,3) eta Eraikuntza (% 11,9).

Establezimenduen tamainaren araberako banaketa aurreko urteetan bezalatsu izan zen. 2.529 establezimenduk –guztien % 1,5– baino ez dituzte batez beste 50 langile edo gehiago enplegatzen; baina, oro har, enplegatutako pertsona guztien % 41,4ri ematen zioten lana. Hala ere, 123.740 establezimendu —guztien ia hiru laurdenak—, berriz, tamaina txikikoak dira (3 enplegatu baino gutxiago), eta bertan, enplegatu guztien % 16,5ek zeuden. Hala ere, aurten, 6 enplegatu baino gutxiagoko 1.321 establezimendu galdu dira, hau da, itxitako establezimendu guztien % 90.

Establezimenduen jarduera-adar nagusien araberako batez besteko tamaina dela eta, enplegatuen kontzentraziorik handiena Industria, energia eta saneamenduaren sektorean erregistratu zen, eta Euskal AEn, oro har, establezimenduko batez besteko tamaina 16,2 langilekoa da. Araba nabarmentzen da (20 langile), eta batez besteko tamaina Bizkaian 14,4 da eta Gipuzkoan, 16,4 langile establezimendu bakoitzeko.

Sexuaren arabera, Euskal AEko enplegatuen % 44,0 emakumeak izan ziren 2020an, iazko antzeko proportzioan, baina arrakala murrizteko joera txiki batekin. Sektore feminizatuenak honako hauek izan dira: Osasun-arloko eta gizarte-zerbitzuetako jarduerak (% 76,62 emakumeak), Hezkuntza (% 68,32) eta Zerbitzuak (% 62,55). Aitzitik, enplegua gehienbat gizonezkoena izan da honako sektore hauetan: Eraikuntza (% 89,8), Industria eta Lehen Hezkuntza, haietako bakoitza gizonen % 79,3rekin.

ENPRESAK

Establezimenduen jardueren euskarri diren enpresa guztien (unitate juridikoak) % 97,2k Euskal AEn zuen egoitza eta 4.230ek, Estatuko beste leku batean. Erdiak baino pixka bat gehiagok, 77.151 enpresak, Bizkaian zuten egoitza; 50.315ek (%33,0), Gipuzkoan, eta 20.858k (% 13,7), Araban.

Enpresen batez besteko tamainak lehengoan dirau: 6,0 enplegatu enpresako eta 5,4, establezimendu bakoitzeko. Forma juridikoa pertsona fisikoa duten titularrak 1,4 enplegutara baino ez ziren heldu, bai enpresako bai establezimenduko; gainerako forma juridikoen kasuan, ordea, batez besteko horiek 12,5 eta 10 pertsonakoak dira, enpresa eta establezimendu bakoitzeko, hurrenez hurren.

ENPRESA-DEMOGRAFIA

Enpresek dituzten urteak direla eta, Euskal AEko enpresen panoraman enpresa berri samarrak daudela azpimarratu behar dugu. Euskal AEn ari ziren enpresen % 32,8k bost urte edo gutxiago zituzten, eta bi urte edo gutxiagokoak % 16,0 ziren.

Txandakatzea dela eta, establezimenduen altak eta bajak kontuan hartuta, 2020an 12.076 establezimenduk hasi eta 13.553k eten zuten jarduera; alegia, saldo negatiboa 1.477 establezimendukoa izan zen. Ireki zuten establezimenduen tasa (sortutako establezimenduen eta stock-ean daudenen arteko zatidura) % 7,1ekoa izan zen eta itxitakoen tasa, % 8,0koa. Ondorioz, hazkunde garbiko tasa negatiboa izan zen (–% 0,9).

Txandakatze handiena honako arlo hauetan gertatu da: Merkataritza, garraioa eta ostalaritza (alta guztien % 29,1 eta baja guztien % 33,0); Eraikuntza (alten % 18,2 eta bajen % 14,6), eta Jarduera profesional eta osagarriak (alten % 17,6 eta bajen % 17,8).

Nortasun juridikoaren araberako demografia aztertzean, pertsona fisikoaren formularen bidez sortutako establezimenduak nabarmendu behar dira; alten % 67,1 eta bajen % 67,6 eragin zuten.

Pertsona enplegatuei dagokienez, pertsona fisikoaren forma juridikoa duten establezimenduek establezimendu berrietan enplegatutako pertsonen % 39,5 hartu zuten eta desagertutako establezimenduetan enplegatutako pertsonen % 42,1. Sozietate mugatuak ere nabarmentzen dira: alta emandako establezimenduetan enplegatutako pertsonen % 35,1 eta baja emandako establezimenduen % 31,7.

Establezimenduen tamainaren arabera, estraturik dinamikoena 2 enplegatu edo gutxiagokoa da, ohikoa den bezala. Berak bakarrik alta guztien % 90,9 eta baja guztien % 89,5 erregistratzen ditu.

Beste aldean, establezimendu handien (50 enplegatu edo gehiago dituztenak) estratua dela-eta, alten eta bajen % 0,2 baino ez dira. Aldiz, establezimenduetako pertsona enplegatuen alta guztien % 11,6 eta baja guztien % 10,9 dira.

Informazio gehiagorako:

Eustat - Euskal Estatistika Erakundea / Instituto Vasco de Estadística Donostia-San Sebastian kalea, 1 01010 Vitoria-Gasteiz Prentsa-zerbitzua: servicioprensa@eustat.eus Tel.: 945 01 75 62