Erabiltzaileen eta enpresen mailan, Interneteko portaera eta ohiturak askotarikoak dira, denboran zehar aldatzen dira eta hainbat zirkunstantziek bereziki eragiten diete. Hori dela eta, interesgarria da Interneten zer egiten dugun, zergatik egiten dugun eta horren inguruan nola aldatzen garen aztertzea eta ezagutzea.
Euskal AEko 15 urte eta gehiagoko Internet erabiltzaileen kopurua adin-tarte horretako EAEko biztanleria osoaren % 88an kokatzen da (1.671.300 pertsona inguru) 2023an. Aurreko urteko aldi beraren aldean, ehuneko hori ehuneko bi puntu igo da. Euskal AEn, 10 pertsonatik 9k dute Interneteko konexioa etxean, eta azken 3 hilabeteetan konektatu dira.
Interneterako konexioa egiten duten tokiari dagokionez, ia guztiek etxetik egiten dute, eta neurri txikiagoan, lantokitik eta ikastetxetik.
15 urteko eta gehiagoko biztanleen % 89k erabiltzen dute Internet Bizkaian, eta ondoren Araban eta Gipuzkoan, % 88k, 2023an. Gipuzkoa da Interneteko erabiltzaileen ehuneko handiena duen lurralde historikoa, aurreko urtearen aldean.
Genero-arrakala aldea ehuneko 7 puntukoa izan zen 2005ean, eta 2023an ehuneko bi puntukoa. Horrela, 15 urte eta gehiagoko biztanleriari dagokionez, Interneteko erabiltzaileak gizonen % 89 dira, eta erabiltzaileak, berriz, emakumeen % 87.
Interneten erabilera handiagoa ikasle izatearekin edo enplegua izatearekin lotuta dago; ia guztiek azken 3 hilabeteetan erabili dute. Hala ere, langabeen edo ez-aktiboen artean erabilera nabarmen jaisten da.
Internet erabiltzeko maiztasunari dagokionez, 10 pertsonatik 9 ia egunero konektatzen da (edo gutxienez astean 5 egunetan) eta erabiltzaileen % 4k gutxiagotan.
Azken urteotako bilakaeraren arabera, gehien hazten den taldea egunero konektatzen dena da, 22 ehuneko-puntu igoz, 2013tik 2023ra, % 96rekin, beste maiztasun batzuen kaltetan.
Azken hiru hilabeteetan Internet erabili duten pertsonen ehunekoa 2013an % 66 izatetik 2023an % 88 izatera igaro da.
Interneten erabilera eta bilakaera aldatu egiten dira erabiltzaileen artean, ezaugarri soziodemografikoen arabera. Sexuaren arabera, hazkundea handiagoa da emakumeen artean gizonen artean baino ( % 61etik % 83ra). Adinari dagokionez, 65 urtetik gorako taldeak izan du bilakaera handiena aldi horretan. Jarduerari dagokionez, ia ikasle guztiak, baita okupatuak ere, Interneten erabiltzaileak ziren 2023an; hala ere, pertsona ez-aktiboen eta langabeen taldeak izan zuen hazkunderik handiena.
Komunikaziora eta informazioa bilatzera bideratutako zerbitzuak dira Interneten sartzen direnek gehien erabiltzen dituztenak. Ia herritar guztiek erabiltzen dute WhatsApp edo berehalako mezularitzako beste aplikazio batzuk, eta neurri txikiagoan posta elektronikoa ( % 85), egunkarietan eta aldizkarietan albisteak irakurtzea ( % 76) eta bideokonferentzia ( % 52).
Kontsumoak eta jarduera ekonomikoek Internet bidez egindako eragiketa kopuru handi baten erantzukizuna dute, hala nola, bitarteko hori bankuetara sartzeko eta finantza-jarduerak egiteko ( % 71) eta ondasunak eta zerbitzuak erosteko ( % 55) edo saltzeko ( % 15).
Gaur egun Interneterako sarbidea duten euskal enpresak guztizkoaren % 90 baino gehiago dira, eta % 100 inguru 10 langile edo gehiagorenak bakarrik kontuan hartuz gero.
Enpresek Interneterako duten konexio-mota aztertuta, ikusten da Interneterako sarbidea dutenen artean banda zabaleko konexio finkoren bat dutenen mailak % 95 ingurukoak direla, eta % 90 inguruk konexio mugikorren bat dutela. Tamaina kontuan hartzen badugu, 10 langile edo gehiagoko enpresetan, mailak aurrekoak baino pixka bat handiagoak dira, eta % 100etik gertuago.
Enpresek Interneterako duten konexio-mota aztertuta, ikusten da Interneterako sarbidea dutenen artean banda zabaleko konexio finkoren bat dutenen mailak % 95 ingurukoak direla, eta % 90 inguruk konexio mugikorren bat dutela. Tamaina kontuan hartzen badugu, 10 langile edo gehiagoko enpresetan, mailak aurrekoak baino pixka bat handiagoak dira, eta % 100etik gertuago.
Antzinako konexio finkoak, Modem eta RDSI, 2003. urtera arte konektatzeko modu nagusia ziren arren, abiadura motelagoa zutenez, sarbide gisa zuten garrantzia gutxituz joan dira, gaur egun ia desagertu arte, eta, beraz, aztergai izateari utzi diote.
Konexio mugikorrei dagokienez, aipatzekoa da azken urteotan hazkunde handiena izan dutenak direla. 2008an abiarazi ziren, lehen aipatutako ADSLaren geldialdiarekin batera.
Gero eta gehiago dira Interneten presentzia duten euskal enpresak, web-orria baitute. Gaur egun, EAEko establezimenduen erdiek baino gehiagok webgunea dute, eta 10 langile edo gehiagoko enpresetan, berriz, 10etik 9k baino gehiagok.
Web orri horietan, hizkuntza nagusia gaztelania da, ia kasu guztietan, edozein dela ere horien tamaina, sektore ekonomikoa edo lurralde historikoa. Ondoren, euskara bostetik bitan eta ingelesa heren batean. 10 langile edo gehiagoko enpresak bakarrik kontuan hartzen baditugu, bitik batek webgunea du euskaraz eta ingelesez, eta laugarrenak beste hizkuntza batzuetan.
Webguneen prestazioak aztertuta, garrantzitsuena enpresari buruzko informazio orokorra izatea da, eta, ondoren, informazioaren pribatutasun-adierazpena eta produktuen katalogoa edo prezioen zerrenda izatea. Ondoren, portzentaje txikiagoarekin bada ere, enpresaren profiletarako estekak agertzen dira gizarte-hedabideetan, enplegu-eskaintzei buruzko informazioa eskaintzea, eskaerak edo online erreserbak jasotzea ahalbidetzen dutenak eta saldu osteko zerbitzuak eskaintzea.
Eskualdeka, web orria edukiz gero, Gorbeia Inguruak nabarmentzen dira Araban, Bilbo Handia Bizkaian eta hiriburua, Bilbo ( % 95,4) eta Debabarrena Gipuzkoan.
Euskarazko webgunea ohikoagoa da Gipuzkoako eskualdeetan dauden enpresen artean. Lurralde horretan zazpi eskualdeak % 50etik gorakoak dira, eta % 76,1era iristen dira Goierrin. Ondoren, Bizkaikoak daude ( % 45,9ko batez bestekoa), non Markina-Ondarroa ( % 76,1) nabarmentzen den lurraldeko batez bestekoaren gainetik. Arabaren kasuan (batez beste % 43,3), Arabako Mendialdea da aipagarriena, webgunea euskaraz duten establezimenduen % 58,3rekin.
Ia Administrazio osoa konexio finkoen bidez konektatzen da Internetera, eta lau establezimendutik hiruk konexio mugikorren bat du. Nabarmentzekoa da zuntz optikoaren (kablea, FTTH...) eta konexio mugikorren bilakaera, azkar hazi baitira, aurretiazko teknologiak ordezkatuz.
Administrazioen web-orrietan, neurri handiagoan, erakundeari buruzko informazio orokorra, produktuen katalogoak edo prezioen zerrendak eta gizarte-hedabideetako profiletarako estekak aurki daitezke. Horiek enpresen sektorekoekin alderatuta, administrazioak garrantzi handiagoa ematen dio enplegu-eskaintzei buruzko informazioari eta desgaitasuna duten pertsonentzako irisgarritasunari.
Web orrietara sartzeko hizkuntzei dagokienez, euskara eta gaztelania nabarmentzen dira, ia guztietan baitago; ingelesez, berriz, orrien % 34tan eta beste hizkuntza batzuetan nabigatu daiteke, % 20 baino gehiagotan. Enpresen sektorean, euskarazko web orrien eskuragarritasuna nabarmen txikiagoa da, eta, batez besteko txikiagoan, ingelesezko edo beste hizkuntza batzuetako web orriena ere bai.
Enpresak
2022an, Interneterako sarbidea zuten lehen sektoreko establezimenduen artean, lau bostenek konexio finkoak zituzten, eta ia guztiek konexio mugikorrak. Gainerako sektoreetan bezala, kable lineen erabilera nabarmentzen da (zuntz optikoa), % 50,8; ondoren, ADSL ( % 38) eta beste konexio finko batzuk ( % 5,4). Azken horietan, irismen handiagoko haririk gabeko teknologiak erabiltzen dira, hala nola Wimax konexioak, landa-inguruneetan sarbide hobea izateko, eta satelite bidez arrantza-sektorean.