Internet erabiltzen duten pertsonen erdiak baino gehiagok azken 3 hilabeteetan bitarteko horren bidez ondasun edo zerbitzuren bat erosi du 2024an. Kolektibo horrek arropa, oinetakoak eta osagarriak (kolektiboaren ia bi heren), etxerako ondasunak, kultura-ekitaldietarako sarrerak, ostatuak, garraioa, zainketa pertsonalak eta higienea eta liburuak, aldizkariak edo egunkariak erosten ditu nagusiki.

Ekipamenduei buruzko datuak inkestaren erreferentzia-urteko lehen hiruhilekoak dira, baina merkataritza elektronikoari buruzkoak, zifra ekonomikoak baitituzte, informazioa bildu aurreko urte ekonomikoari buruzkoak dira beti.

Euskal AEko enpresetako merkataritza elektronikoak banaketa desberdina du sistema horren bidezko erosketak edo salmentak diren. Enpresen tamainaren eta haien ekoizpen-sektorearen arabera ere aldeak daude. Enpresek neurri txikiagoan erabiltzen dute beren produktuak saltzeko.

Gainera, oso argigarria da merkataritza elektronikoak azken bi hamarkadetan izan duen bilakaera ikustea. 2001ean merkataritza elektronikoa egiten zuten enpresen ehunekoa ia anekdotikoa zen, eta gaur egun lau enpresatik batek baino gehiagok egiten dute.

Era berean, bide elektronikoetatik erosten duten establezimenduen kopurua bide horretatik saltzen dutenena baino askoz handiagoa den arren, zifra ekonomikoetan salmentak erosketa elektronikoak baino handiagoak dira.

Lurralde historiko bakoitzaren pisuari dagokionez, hirurek nahiko antzera banatzen dituzte salmenta elektronikoak. Erosketetan, ordea, partaidetza desberdinagoa da; Bizkaiak Euskal AEko erosketa elektroniko guztien erdia hartzen du.

Sektoreka, industria-sektoreko enpresek erabiltzen dute gehien bitarteko hori saltzeko; atzetik, zerbitzuen sektorea dago, eta ia ez dago eraikuntza-sektorerik.

Adierazgarriagoak dira erosketak egiten dituztenentzako ehunekoak, enpresen laurden batek baino gehiagok erosten baitute bide horretatik.

Tamaina kontuan hartuz gero, datu horiek aldatu egiten dira 10 langile edo gehiagoko establezimenduak kontuan hartzen direnean, eta merkataritza elektronikoak tamaina horretako hiru enpresatatik bat gainditzen du. 2001ean establezimenduen % 6,4k egiten zuen merkataritza elektronikoa, eta gaur egun % 40,4k. Urte hartan % 5,1ek egiten zituen erosketak eta % 1,8k salmentak; azken urte horretan % 35,1ek egiten zituen erosketak eta % 16,3k bitarteko elektronikoen bidez.

Erosketa elektronikoak egiteko erabili den bitartekoari dagokionez, diru-kopuru osoaren ia erdia posta elektronikoz (e-mail) egin da, % 27,8 webgunez, EDIz (datu-truke elektronikoa) eta beste sare batzuen bidez (% 22,7).

Bestalde, salmentak EDIren eta beste sare batzuen bidez egin dira kasuen % 36,8an, web-orrien, aplikazioen edo Interneteko salmenta-atarien bidez % 34,7an, eta posta elektronikoaren bidez % 28,5ean. 

2022an merkataritza elektronikoaren salmentek izan duten bezero motari dagokionez, baliabide elektronikoen bidez fakturatutako guztizkoaren ia hiru laurdenak beste enpresa batzuk hartu ditu (B2B izenekoa), laurden bat kontsumitzaile partikularrei zuzendu zaie (B2C) eta gainerako ehuneko txikia beste bezero mota batzuetan banatu da, hala nola administrazio publikoetan (B2G).

Merkataritza elektronikoan parte hartzen duten establezimendu publikoak % 16,9 dira, 10 enplegatu eta gehiagoko establezimenduen % 19 baino zertxobait gutxiago.

Lurraldeka, Gipuzkoa nabarmentzen da, Bizkaian eta Araban baino ezarpen handitxoagoa baitu, % 18,7, % 16,3 eta % 14,7ren aldean, hurrenez hurren.

Administrazioaren jarduera-adarrei dagokienez, hezkuntza nabarmentzen da (% 22,8) eta gizarte-, jolas- eta kultura-jarduerak (% 18,3) gainerako adarren aurretik (Administrazio publikoa eta defentsa, Osasuna eta beste jarduera batzuk).

Merkataritza elektronikoa egin zuten lehen sektoreko enpresak aztertuz gero, 2021ean (eskura dagoen azken datua) urte horretan sektore guztien % 27,4 baino dezente gutxiago izan ziren. 10 langile eta gehiagokoen kasuan, distantzia zertxobait laburtu da, nahiz eta oraindik % 19,4 den, % 35,1en aldean.

Datu horiek nazioartean zer diren jakin ahal izateko, eta ekipamenduetan gertatzen zen bezala, Euskal Autonomia Erkidegorako alderagarritasun hobea lortzeko, 10 langile edo gehiagoko enpresei dagozkien datuak erabiltzen dira, aldi berean eta herrialde horietako informazio-ekoizle diren erakundeek erabili dituzten sektorizazio berberak erabiliz.

Hori guztia kontuan hartuta, ikusten da Euskal AEn, azken urteetan izandako hazkundeak gorabehera, truke-mota horrek euskal enpresetan duen eragina moderatua dela, eta Europar Batasuneko batez bestekotik hurbil daudela, bai erosketak egiten dituzten enpresen proportzioan, bai salmenta elektronikoak egiten dituztenen proportzioan.