Industria-sektorean berrikuntzak izan duen bilakaera aztertzeko, sektore horretako enpresen berrikuntzak azken aldian izan duen bilakaera aztertuko da, hainbat ikuspegitatik.

Lehenik eta behin, Euskal AEko industria-jardueraren adar bakoitzeko 2021erako berrikuntza-jardueretan egindako gastuaren bilakaera aztertzen da. Nabarmentzekoa da industria osoak egindako gastua guztizko gastuaren % 37,7 izan zela. Euskal AEko jarduera mota bakoitzaren pisuan elementu nabarmenena barneko I+G da, industriak egindako gastu osoaren erdia baino gehiago hartzen baitu, % 54,1, eta atzetik kapital-gastuak ( % 22,3) eta kanpoko I+G ( % 18,9) hirugarren. Gainerako berrikuntza-jarduerek hondar-papera dute.

Adarren arabera, Garraio-materiala (berrikuntza osoaren % 25,7), Metalurgia eta produktu metalikoak (guztizkoaren % 18,7) eta, ondoren, Produktu informatikoak eta elektronikoak ( % 15,3). Material eta ekipo elektrikoa, adar berritzaileenak.

Bigarrenik, berrikuntza-jardueretako gastua aztertzen da 2021erako Euskal Autonomia Erkidegorako eta 2020rako Espainiarako (Estatuan ez dago 2021eko daturik), 10 langile edo gehiagoko establezimenduetan, horiek baitira berrikuntzako gastuaren zatirik handiena biltzen dutenak.

Industria osoak Espainian gauzatutako berrikuntza-gastua zertxobait handiagoa da termino erlatiboetan Euskal AEn baino; izan ere, 2020rako guztizkoaren % 44,8 izan zen, eta gure erkidegoaren kasuan, berriz, % 42,3 izan zen 2020an eta % 37,7 2021ean. Bi eremu geografikoetan, barneko I+G da elementurik nabarmenena, Estatuan % 52,1 eta 2020an Euskal AEn jarduera mota horretan industriak berrikuntzan egindako gastuaren % 48,3, eta gure lurraldean % 54,1.

Aurreko informazioa osatzeko, Euskal AEko industri adarrek garatzen duten berrikuntza mota kontuan har daiteke, establezimenduen tamaina kontuan hartuta. Hasiera batean, berrikuntzako gastu ia osoa 10 langile edo gehiagoko establezimenduek egiten dute, eta, beraz, establezimenduen geruza horri buruzko informazioa baino ez da jasotzen.

Aipatzekoa da Euskal AEko 9 langile baino gehiagoko industria-establezimenduak, oro har, ekoizpen-jarduera osoa osatzen dutenak baino berritzaileagoak direla, % 26,1 eta % 19,9, hurrenez hurren, produktu-berrikuntzan; eta % 31,6 eta % 28,8 prozesu-berrikuntzan.

Euskal AEko 10 langile eta gehiagoko establezimenduak, jarduera-adarraren eta establezimendu-motaren arabera (A38) (%). 2019-2021

Produktuaren berrikuntzari erreparatzen badiogu, ikus dezakegu bi jarduera-adarretan establezimenduen erdiek baino gehiagok berrikuntza mota hori egin dutela aztergai dugun aldian: Energia elektrikoa, gasa eta lurruna, eta Makineria eta ekipoa. Zentzu horretan, Energia elektrikoa, gasa eta lurruna da adarrik dinamikoena, establezimendu berritzaileen % 69,2rekin.

Bestalde, prozesu-berrikuntzetan ere bi jarduera-adarretan egin dute horrelako berrikuntza establezimenduen erdiek baino gehiagok 2019-2021 aldian. Horrela, Energia elektrikoa, gasa eta lurruna ( % 72,2) eta Prod. Informatikoak eta elektronikoak. Material eta ekipo elektrikoa ( % 60,5).

Beraz, ondoriozta dezakegu Energia elektrikoa, gasa eta lurruna adarra dela adar berritzaileena, bai produktuari dagokionez, bai prozesuari dagokionez, Euskal AEn aztertutako aldian.

Amaitzeko, aztertzen ari garen aldian EAEn produktuaren berrikuntzan nahiz prozesuan berritzaileak diren establezimenduen ehunekoa aztertzen da.

Euskal AEko 10 langile eta gehiagoko establezimenduak, jarduera-adarraren eta berrikuntza-motaren arabera (%). 2019-2021

Establezimenduen % 32,6k produktu- eta/edo prozesu-berrikuntzak egiten ditu, eta industria-establezimenduetan, berriz, % 38,5ek. Establezimendu berritzaileez gain, hasitako edo huts egindako berrikuntza soilik egiten dutenak kontuan hartzen badira, ehuneko hori % 41,7ra igotzen da 2019-2021 aldian.

Adarren arabera, berrikuntza handiena Energia elektrikoa, gasa eta lurruna sektoreari dagokio, 10 langile edo gehiagoko establezimenduen % 72,2k berrikuntza motaren bat egiten baitu.

Euskal AEko industria-enpresetan "informazioaren eta komunikazioaren teknologiak" deritzenek duten ezarpen-maila aztertzeko, hasiera batean, teknologia nagusi horietako bakoitzarekin hornituta dauden establezimenduen ehunekoari erreparatzen diogu, jarduera-adarraren arabera.

Koadro hori behatze hutsetik ondoriozta daiteke EAEko industriak ekipamendu-mota horretatik duen maila ona; izan ere, ia adar guztietan esan dezakegu industria-establezimenduen % 91k baino gehiagok ordenagailua, posta elektronikoa, Internet eta telefono mugikorra dituela.

Bestalde, enpresak gero eta gehiago jabetzen dira web orri baten bidez Interneten agertzeak duen garrantziaz. Horrela, 2022an, sarean dauden industria-enpresak guztizkoaren % 66,0 dira, eta adarren artean Makineria eta ekipoa nabarmentzen dira, bertako establezimenduen % 87,8k webgunea baitu.

Internetek gero eta presentzia handiagoa du euskal enpresetan. Banda zabaleko konexio finkoetan sarera sartzeko modu nagusia "Kablea, zuntz optikoa" da, hau da, sarbidea duten industria-enpresa guztien % 75,5. Adar guztiek dituzte kable bidezko sarbide-balio handiak. Konexio mugikorrak 2022an bide hori erabiltzen duten industria-enpresen % 94,5 dira.

Euskal AEko Interneteko sarbidedun establezimenduak, jarduera-adarraren eta sarbidearen arabera (%). 2021-2022

Internetek eskaintzen dituen aukera ugarien artean merkataritza elektronikoa egiteko aukera dago. Eskura dauden datuen arabera, jarduera mota horrek gora egin du azken urte honetan Euskal AEn, bai negozio-zifretan, bai parte hartzen duten enpresen kopuruan; izan ere, 10 langile eta gehiagoko industria-establezimenduen % 35,6k erosketak edo salmentak egin zituzten Internet bidez 2021ean, eta % 34,9k, berriz, 2020an.

Adarren arabera, ehungintza, jantzigintza, larrugintza eta oinetakoak nabarmentzen dira, non 10 langile eta gehiagoko establezimenduen % 67,8k merkataritza elektronikoa egiten duten. Kontrako aldean, Erauzketa-industriak, koke-lantegiak eta petrolioa fintzea daude. Horietan, establezimenduetako batek ere ez du merkataritza hori egiten, eta Ur-hornidura eta saneamendua sektoreetan % 19,7k egiten du.

Erosketa eta salmenta elektronikoei dagokienez, esan dezakegu Internet bidezko erosketa-eragiketak egiten dituzten industria-enpresa gehiago daudela salmentak egiten dituztenak baino. 10 langile edo gehiagoko industria-enpresen % 17,8k Internet bidezko salmentak egiten ditu, eta % 32,1ek erosketak egiten ditu.

Enpresek teknologia gehiago erabiltzeari lotuta, Euskal Autonomia Erkidegoko erakunde-unitate publikoek eskaintzen dituzten zerbitzu elektronikoen erabilerak ere gora egin du azken urteotan.

2022an, Interneterako sarbidea duten enpresen % 94,6k izapide elektronikoak egiten ditu Administrazio Publikoarekin. Ehuneko horrek ia hirukoiztu egiten du 2004. urtean lan egin zuten enpresen ehunekoa ( % 35,0).

Industria-sektoreak antzeko bilakaera izan du aldi horretan; izan ere, Interneterako sarbidea zuten enpresen % 41,0k izapideak bide horretatik egiten zituzten 2004an, eta % 98,6k, berriz, 2022an.

Ehuneko horiek handiagoak dira 10 langile edo gehiagoko enpresak soilik kontuan hartzen baditugu; izan ere, kasu horretan, Administrazio Publikoarekiko harreman-bide hori erabiltzen duten EAEko enpresen ehunekoa enpresa guztien % 97,6ra iristen da, eta % 98,6ra ere iristen da industria-enpresetan, ia enpresa guztietan.

Industria 4.0 terminoak teknologian eta balio-katean zehar modu autonomoan komunikatzen diren gailuetan oinarritutako ekoizpen-prozesuen antolaketa deskribatzen du. Modu errazagoan, industria eta enpresarekin lotutako zerbitzu guztiak digitalizatzean datza. 4.0 industria laugarren industria-iraultzatzat hartzen da, eta enpresa erakunde adimendun bihurtu nahi du, emaitzarik onenak lortzeko.

Bederatzi adierazleren bidez neurtu da 4.0 industriak gure erkidegoan duen egoera, eta hamar pertsona edo gehiagoko establezimenduak eta establezimendu guztiak bereizi dira.

Hamar enplegu edo gehiagoko establezimenduak lehenengoetan zentratuta, sare sozialak dira aztertzen diren bederatzi adierazleen artean adierazlerik azpimarragarriena, establezimenduen % 73,8k erabiltzen baitituzte helburu enpresarialetarako.

Jarraian, Hodeiko zerbitzu informatikoak (Cloud Computing) agertuko lirateke, establezimenduen % 50,2k ostatuagatik ordaintzen dute, eta enpresa baten informaziorako edo zerbitzurako sarbidea ahalbidetzen dute, edozein lekutan kokatutako edozein gailu mugikor edo finkotik Interneterako konexioa eginez.

Hirugarrenik, Zerbitzu mugikorren erabilera ageri da, % 49,3rekin. Zerbitzu mugikorrak dira enpresaren jarduerarekin eta produkzio-prozesuekin lotutako aplikazioak erabiltzea.

Zibersegurtasun-jarduerak laugarren postuan daude, eta hamar langile edo gehiagoko establezimenduen % 47,7an daude.

Makrodatuen analisia (Big Data) 4.0 industriaren bosgarren adierazlea izango litzateke garrantziaren arabera, eta establezimendu handienen % 25,9k hartzen du parte.

Ondoren, ehuneko txikiagoekin, Gauzen Internet erabilera (IoT), % 25,6, Robotikaren erabilera, % 12,9, 3D inprimagailuen erabilera, % 8,7, eta Adimen artifizialeko sistemen erabilera, % 8,4.

En el caso del total de establecimientos, incluidos los menores de 10 personas empleadas estos porcentajes son claramente inferiores: Redes sociales alcanza al 55,2% de los establecimientos. Por encima del 20%, se encuentran Uso de servicios móviles, 33,5%, Uso de servicios informáticos en la nube, 26,6% y Actividades de ciberseguridad, 20,8%. Finalmente, y por debajo del límite del 20% están Internet de las cosas (IoT), 13,6%, Análisis de macrodatos (Big data), 12,2%, Uso de sistemas de inteligencia artificial, 4,9%, Uso de impresoras 3D, 2,6% y Uso de robótica, 2,3%.

Euskal AEko industri establezimenduetako 4.0 industriaren adierazleak enplegu geruzaren arabera (establezimenduen %). 2022