IKT ekipamenduak
Urtez urte Informazioaren eta Komunikazioen Teknologien (IKT) gero eta ekipamendu gehiago erabiltzen dira. Haien erabilera etengabe ari da handitzen. Desberdintasunetan enpresaren langile kopuruak, kokapenak, hots, zer lurralde historikotan kokatuta dagoen, eta jarduera garatzen duen sektore ekonomikoak eragiten dute nagusiki. Hala ere, ekipamendu guztiek ez dute modu berean egiten, ezta intentsitate berarekin ere.
Era berean, desberdintasuna hautematen da IKTen banaketan etxeetan, eta etxeen arloa osatzen duten pertsonengan. Hor, adinak eta jarduerarekiko harremanak eragiten dute.
- Etxeen eta biztanlerien erreferentzia
- Enpresak
- Administrazio publikoa
- Landa-ingurunea
- Euskadi Europan
Etxeak
Internet eta Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologiak (IKT) gero eta ohikoagoak eta beharrezkoagoak dira gure eguneroko bizitzetan; horregatik, EAEn gero eta etxe gehiagotan daude IKT ekipamendu nagusiak, nahiz eta ezarpen-erritmoan aldeak dauden. Ildo horretan, bereziki azpimarragarria da zein azkar ezarri den Interneterako konexioa: gaur egun, EAEko etxeen % 92k daukate konexio hori, 2005ean % 36k baino ez zeukatenean.
2025ean, EAEko etxeen % 92an dago Interneterako konexioa, eta konexio gehien-gehienak banda zabalekoak dira. Bestalde, ordenagailua etxeen % 76an dago, eta, azkenik, etxeen % 99an dago, gutxienez, telefono mugikor bat.
Telebista hartzeko sistemen ezarpena aztertuta, nabarmentzekoa da Internet bidezko konexioa duen telebistak gora egin duela 2025ean. Gainera, 10 familiatik 6k onartzen dute 2025ean ordainpeko telebista-zerbitzuren bat (Netflix, HBO...) kontratatu dutela. Bestalde, urte berean, igoera izan dute DVDek eta musika-kateek. Telefoniari dagokionez, aurreko urtearekin alderatuta, gora egin du telefono mugikorrak; ostera, murriztu egin da telefono finkoa. Azkenik, ordenagailuari lotutako ekipoak aztertzen badira, mahai gaineko ordenagailuek, ordenagailu eramangarriek eta tabletek iazko mailan jarraitzen dute.

Etxeetan dauden IKT ekipamenduak familia moten edo etxean bizi direnen arteko harremanen arabera aztertzen baditugu, seme-alabak dituzten familiak dira banda zabalera gehien sartzen direnak, eta, ondoren, pertsona bakarrak edo unitate konposatuak –bakarrik bizi diren pertsonak edo bikote edo guraso/seme-alaba harremanik izan gabe elkarrekin bizi diren pertsonak– dituzten etxeak. Alde horiek are nabarmenagoak dira ordenagailuaren eta telebistari lotutako elementuen kasuan; izan ere, seme-alabak dauden etxeetan, datuak ia bikoiztu egiten dira, pertsona bakarreko etxeetan daudenen aldean.

Biztanleak
Azken 20 urteetan, 2005etik 2025era, aldaketa nabarmenak gertatu dira biztanleen artean Internet eta teknologiak ezartzeko mailan.
Aldi horretan, bilakaera bereziki garrantzitsua izan dute ordenagailuari lotutako ekipamenduek. 2005. urtean, 15 urte eta gehiagoko biztanleen % 60k zeukaten ordenagailua etxean; 2025ean, berriz, % 83k. Datu hori % 96ra iristen da 6 eta 14 urte bitartekoen kasuan. Ordenagailuen artean, mahai gaineko ordenagailuak eta ordenagailu eramangarriak bereizi behar ditugu. Eramangarriak azken urteetan ugaritu dira; hain zuzen ere, ordenagailuek izan duten hazkundea, hein handi batean, ordenagailu eramangarriei esker izan da, azken 20 urteetan 7 aldiz handitu baita horien kopurua.
Aldi horretan bertan, beren etxean Interneterako sarbidea duten 15 urte edo gehiagoko biztanleak ehuneko 51 igo dira, 2025ean % 95era iristeraino. Bestalde, 6 eta 14 urteko biztanleen artean datua ia % 100ekoa da.
6 eta 14 urte bitarteko biztanleen artean, % 100ak dauka mugikor bat eskura etxean, baina erabileran aldeak daude: biztanleen % 44k Internet eta guzti erabiltzen dute, % 8k Internet gabe eta adin horretako biztanleen % 48k ez dute erabiltzen.
EAEko enpresen Informazioaren eta
Komunikazioaren Teknologietako (IKT) ekipamenduei dagokienez, adierazi behar da
gero eta hobeto prestatuta daudela eta teknologia horiek erabiltzen dituzten
langileen ehunekoa ere handiagoa dela. Gaur egun, establezimenduen % 95ek baino
gehiagok dituzte oinarrizko ekipamenduak. 10 langile edo gehiagoko
establezimenduetan ekipamenduei buruzko ehuneko horiek maximora iristen dira.
Horregatik, eta inkesta hauei buruzko
Europako erregelamendura egokitu asmoz, galdetegia errotik berregituratu da.
Ondorioz, kasu askotan oinarrizko ekipamendu horiei buruz galdetzeari utzi zaio
eta, gaur egun, enpresen digitalizazio-prozesua aztertzeko ekipamenduak eta
teknologiak sartu dira. Ekipamendu horiei guztiei buruzko datu historikoak
Datuen Bankuan daude.
EAEko
enpresetako IKT ekipamenduei buruzko datuak aztertzeko, enpresaren neurria
erabiltzen da funtsezko aldagai gisa, bai eta enpresari dagokion lurralde
historikoa eta sektore ekonomikoa ere.
EAEko
enpresetan argi ikusten da garapen positiboa izan dutela urtez urte; izan ere,
ekipamendu teknologiko guztien erabilera handitu egin da.
Enpresen tamainari dagokionez (langile kopurua), desberdintasun argiak
daude duten ekipamendu motan. Enpresa txikien ekipamendu teknologikoen maila
baxuagoa da enpresa handiena baino. Nahiz eta guztietan gailentzen den
teknologia mota ordenagailua eta Internet izan, alde handiak daude beste
ekipamendu aurreratuago batzuetan, esaterako web-orria edo truke-sistema
automatizatuak (EDI) dituzten aztertuz gero.
Hurrenkera
Zeren arabera
Aldiak
Hala
ere, alde nabarmenek jarraitzen badute ere, urtez urte aldeak murrizten ari
dira enpresa handi eta txikien artean dagoen ekipamendu teknologiko mailan.
Murrizketa hori joera bikoitz baten ondorioz gertatu da: batetik, enpresa
handiak teknologia nagusien ekipamendu-maila maximora iristen ari dira eta,
bestetik, bi langile edo gutxiago dituzten enpresetan ekipamendu
teknologikoaren maila gero eta handiagoa da.
Lurralde
historikoen arabera alderatuz
gero, IKTen arloko desberdintasunak neurritsuak dira, alde nabarmenik
gabeak.
Hurrenkera
Zeren arabera
Aldiak
Jarduera-sektoreak aztertuz gero, enpresetan, oro har,
teknologiaren ezarpena altua da, eta ez dago alde nabarmenik oinarrizko
ekipamendu teknologikoetan (besteak beste, ordenagailu pertsonala eta
Interneterako sarbidea). Web-orrien ezarpen-maila baxuagoa da, baina kasu honetan
ere sektoreen araberako aldeak urriak dira. Bestalde, industriaren sektorean
web-orri gehiago daude zerbitzuen eta eraikuntzaren sektoreetan baino.
Hurrenkera
Zeren arabera
Aldiak
Hiriburu eta eskualdeen arabera, 10 langileko edo hortik gorako EAEko
enpresek IKT ekipamenduen maila handiak dituzte. Horren adibidea dugu
Interneteko konexioa, eskualde gehienetan ia % 100ekoa delako. Horrez gain,
eskualdeen arteko aldeak oso txikiak dira, ia gehienetan konexioa % 99tik
gorakoa delako eta guztietan % 96tik gorakoa.
Asko
ikusten den beste ekipamenduetako bat web-orria da: % 92,5ek daukate
ekipamendu hori, hau da, 2015eko datuen aldean, % 6ko igoera egon da.
Eskualdeen arabera, Añana gailentzen da Araban, Enkarterri Bizkaian eta
Debabarrena Gipuzkoan: % 98,7, % 97,5 eta % 94,8, hurrenez
hurren. Hiriburuen artean, Gasteiz nabarmentzen da (% 94,2), gero Donostia
(% 94,0) eta, azkenik, Bilbo (% 93,2).
Informazioaren
eta Komunikazioaren Teknologien (IKT) oinarrizko zentroak aztertuz gero, EAEko
administrazio publikoaren establezimendu ia guztiek dituzte ordenagailua eta
Interneterako konexioa.
2025. urtean, administrazio publikoko zentroen % 99,6k
web-orria dute, propioa edo beren erakundearena. 10 enplegatu edo gehiagoko
zentroetan, ehuneko hori % 100era iritsi da.
Enpresen sektorearekin alderatuta, Informazioaren eta
Komunikazioaren Teknologien (IKT) sarreraren ehunekoak handiagoak dira
administrazio publikoen zentroetan. Web-orriari dagokionez, 42
portzentaje-puntuko aldea dago administrazioaren alde (% 57,1 enpresen
sektorean).
Ehuneko
handi horiek, hala ekipamenduekin nola langileen erabilerarekin lotutakoak,
haien langile kopurua edozein dela ere gertatzen dira. Beraz, administrazio
publikoan, zentroen tamainak ez dauka ia eraginik.

Lehen sektoreko enpresak
Informazioaren gizarteari buruzko inkesta hiru urtean behin egiten
da lehen sektorean. EAEko lehen sektoreko IKT ekipamenduen egoerari buruzko
azken datuak 2025ekoak dira.
Datu
horien arabera, lehen sektoreko IKTen ekipamendu mailaren bilakaerak goranzko
joera du. Halaber, ikus dezakegu enpresa txikiek dutela batez ere
ekipamendu-maila baxua, 10 langile edo gehiago dituzten enpresek
ekipamendu-maila altua baitute.
Datuek
adierazten dute lehen sektoreko enpresetan IKT teknologiaren ezarpen-maila
baxua dela, EAEko gainerako enpresekin alderatuta. Hori horrela, sektorea
osatzen duten establezimenduen % 95ak baino gehiagok 9 langile edo gutxiago
dituzte. Halaber, sektore horretan egiten diren jarduerak espezifikoak dira.

Sektore horretan, enpresek ekipamendu gutxiago dituzte oinarrizko
teknologia guztietan gainerako sektore ekonomikoekin alderatuta. Bereziki
nabarmentzen da haien % 8,9k bakarrik dutela web-orria.
Lehen
sektoreko IKT ekipamenduen maila murritz horiek alde nabarmena sortzen dute
gainerako sektore ekonomikoetako enpresen batezbestekoarekin. Distantzia hori
txikiagoa da enpresa handiagoetan. Enpresen neurria funtsezko aldagaia da
sektore ekonomiko guztietan, baina lehen sektorean are nabariagoa da.
Hala, hamar langile edo gehiago dituzten lehen sektoreko enpresen
egoera oso desberdina da; horietan, IKT ekipamendu askoz ere gehiago dago
enpresa txikietan baino. Halaber, gainerako sektore ekonomikoetako enpresa
handien mailatik hurbilago daude. Lehen sektoreko enpresa handi guztiek
dauzkate ordenagailua eta Interneterako sarbidea. Web-orrien ezarpen-maila,
berriz, oso eskasa da lehen sektoreko enpresetan, baita handienetan ere; izan
ere, 10 langile edo gehiago dituzten enpresen % 34,2k soilik daukate web-orria.

Bestalde,
lehen sektorean IKT ekipamenduen ezarpen-maila oso desberdina da nekazaritzako
enpresak eta arrantzakoak bananduz gero, azken horiek askoz ere ehuneko
handiagoak baitauzkate ekipamenduan. Hala ere, datu horrek ez du eragin
handirik sektorearen guztizkoan, nekazaritzako enpresak lehen sektoreko
establezimendu guztien % 95 inguru baitira. Horrela, nekazaritzaren
sektorean, IKTen ezarpena txikiagoa da. Arrantzaren sektorean, berriz,
% 100etik hurbil dago, sektorea handiagoa delako.

Empresak
Nazioartean IKT ekipamenduen datuek zer ekartzen duten jakiteko,
kontuan hartu behar dugu Europar Batasuneko gainerako herrialdeen aurrean non
gauden kokatuta. EBko herrialdeei
dagokienez, 2023. urteko lehen hiruhilekoko datuak izan ditugu eskura. EAErekin
hobeto alderatzeko, 10 langile edo gehiagoko enpresen datuak erabiltzen dira.
Bestalde, aldi bera eta herrialde horiei buruzko informazioa ematen duten erakundeek
erabili dituzten sektore berak kontuan hartu dira.
Hiru
baldintza horiek kontuan hartuta, bada, Euskal Autonomia Erkidegoa Europako
batezbestekoaren gainetik dago enpresek IKT ekipamendu nagusiak zein neurritan
erabiltzen dituzten aztertuz gero.
Ordenagailuen eta Interneterako sarbidearen kasuan, erabilerak
ia-ia erdietsi du gehieneko erabilera, eta neurri horretako establezimenduetako
oinarrizko ekipamenduaren parte da jada. Horrenbestez, EBko herrialde
gehienetan lortutako erabilera-ehunekoak oso antzekoak dira, ia ez baitago
alderik batetik bestera, eta % 100etik oso gertu daude.
Halaber,
EAEko enpresa horiek presentzia handia dute sarean, web-orriak baitituzte
bertan. EAEko enpresak taulako goren postuetan agertzen dira EB-27ko gainerako
herrialdeekin alderatuta.
