Ordenagailuaren erabilera
Kapitulu honetan, aztertuko
dugu EAEko biztanleek zenbateraino erabiltzen duten ordenagailua, adinaren
arabera zenbateko maiztasunarekin erabiltzen duten, eta horrek jarduerarekin,
generoarekin eta lurralde historikoarekin nolako lotura duen, baita azken
urteotan nolako bilakaera izan den ere.
Bestalde, ordenagailuaren
erabilera aztertuko da, biztanleen lanbidea kontuan hartuz. Horrela, EAEko
enpresetako langileek ordenagailua zenbateraino erabiltzen duten adieraziko da
datuen bidez.
- Etxeak eta Biztanleak
- Langileak
- Administrazio publikoa
Biztanleak
Biztanleek ordenagailuarekin zer erlazio duten aztertuz gero, hainbat kategoria bereiz daitezke: ohiko erabiltzaileak (astean gutxienez behin erabiltzen dutela diotenak), noizbehinkako erabiltzaileak (astean behin baino gutxiago erabiltzen dutenak) eta ez-erabiltzaileak (ordenagailu bat inoiz ere erabili ez dutela diotenak).
Aztertutako talde bakoitzak ordenagailua zenbatean behin erabiltzen duen kontuan hartuz gero, generoa bereizita, ikus dezakegu gizonezkoen % 67 direla ohiko erabiltzaileak, eta emakumezkoen % 62. Emakumeei dagokienez, % 20 ez dira erabiltzaileak, eta gizonezkoei erreparatuta, berriz, datu hori ehuneko 5 txikiagoa da.
15 urtekoen eta hortik gorakoen artean, ordenagailuaren erabilerak eta erabileraren maiztasunak alderantzizko harremana dute adinarekiko; gauzak horrela, gazteenek (15 eta 24 urte bitartekoek) erabiltzen dute ordenagailua gehien eta maizen. Adinak gora egin ahala, murriztu egiten dira erabilera eta maiztasuna. Hortaz, gutxien erabiltzen dituztenak nagusienak dira (65 urte edo gehiago dauzkatenak).
6 eta 14 urte bitarteko haurren % 92k erabiltzen dute ordenagailua, eta % 84k maiz erabiltzen dute.
Jarduerarekiko erlazioa ere adinarekin lotuta dago. Horrela, ikasle gehien-gehienak ohiko erabiltzaileak dira 2025ean; hortaz, oso ehuneko txikiak dituzte noizbehinkako erabiltzaileek eta, batez ere, ez-erabiltzaileek.

Enpresetako
ekipamenduetan gertatzen denaren aurka, teknologia horiek erabiltzen dituzten
langileen portzentajeak ez dauka alde handirik enpresaren tamainari dagokionez.
Besteak beste, hauxe izan daiteke arrazoia: enpresa handietan, langileetako
batzuek –gehienetan bulegokoek eta administrazio-zerbitzuetakoek– daukate
aztertutako ekipamendu teknologikoak erabiltzeko aukera; enpresa txikietan,
berriz, lana ez dago hain desberdinduta, eta ohikoagoa da langileek enpresako
ekipamendu gehienak erabiltzeko aukera izatea.
Hurrenkera
Zeren arabera
Aldiak
Oro
har, EAEko 4 langiletik 3 inguruk erabiltzen dituzte ordenagailua eta Internet
beren lanean. Erabilera hori % 90 ingurukoa da enplegu gutxiagoko
lantokietan. Lurralde historikoen arabera, aldeak oso txikiak dira.
Zerbitzuen
sektorean erabiltzen dituzte langileek gehien Informazioaren eta
Komunikazioaren Teknologiak, enpresaren tamaina edozein dela. Arestian azaldu
dugu industriaren sektoreko enpresek daukatela ekipamendu teknologiko gehien;
baina, esan bezala, lana banatuta dagoelako ziurrenik, sektore horretako
langileek gutxiago erabiltzen dituzte teknologia horiek zerbitzuen sektorekoek
baino.
Hurrenkera
Zeren arabera
Aldiak
Era
berean, ekipamendu teknologikoak erabiltzen dituzten langileen ehunekoak modu
mailakatuan egin du gora azken urteetan. Ordenagailuen eta Interneten erabilera
nabarmen hedatu da langileen artean.
Bost langiletik ia lauk, batez beste, IKT (Informazioaren eta
Komunikazioaren Teknologiak) sistemak erabiltzen dituzte, eta % 9,6 IKT
sistemetako langile espezialistak dira. Era berean, langile guztien
% 44,3k dute urrutiko konexioa erabilera profesionalerako den gailu
eramangarri baten bidez, eta % 11,0 telelanean ari dira 2025ean, hau da,
aurreko urtean baino gutxiago, baina pandemia aurretik baino nabarmen gehiago
oraindik ere.
Langileak
sexuaren arabera aztertzen baditugu, IKT sistemetako espezialisten kasuan izan
ezik, gizon gehiago dagoelako emakumeak baino, gainerako kategorietan gizon eta
emakume kopurua oso antzekoa da; ia % 50ekoa. Jarduera-sektoreak kontuan
hartzen badira, aldeak daude. Horrela, industrian eta eraikuntzan gizon gehiago
dago. Zerbitzuetan, berriz, emakume gehiago.
Gainera, 2025ean, EAEko enpresetako langileen % 11,0k
lantokitik kanpo lan egin dute erregulartasunez lanaldiaren erdia gutxienez,
eta sare telematikoak erabiltzen dituzte Informazioaren eta Komunikazioaren
Teknologietako (IKT) sistemekin konektatzeko. Hori dela eta, telelangiletzat
har daitezke.

Administrazioan ordenagailua edota Internet erabiltzen
duten langileen ehunekoa oso altua da, % 90etik gorakoa. Enpresaren
sektorean, berriz, ehunekoak txikiagoak dira; % 75 ingurukoak.
Gainerako sektoreekin alderatuz, IKTen
sarreraren eta IKTen erabileraren ehunekoa askoz ere handiagoa da administrazio
publikoan enpresetan baino.
Bestalde, ehuneko handi horiek, langileek
ekipamenduen gainean egiten duten erabilerarekin lotutakoak, establezimendu
publiko guztiei dagozkie, haien langile kopurua edozein dela ere. Beraz,
administrazio publikoan establezimenduen tamainak ez dauka ia eraginik.

% 95,4k, batez beste, IKT (Informazioaren eta Komunikazioaren
Teknologiak) sistemak erabiltzen dituzte, eta % 8,2 IKT sistemetako
langile espezialistak dira. Era berean, % 40k baino gehiagok urruneko
konexioa dute erabilera profesionalerako gailu eramangarri baten bidez.
Bestalde,
administrazioan, zentroen tamainak ez du alde aipagarririk eragiten IKT
teknologiak erabiltzen dituzten langileen ehunekoan.
Langile horiek sexuaren arabera aztertuta, azpimarratu beharra dago
IKTen erabilerari zein urruneko konexioari edo telelanari dagokionez emakumeen
ehunekoa % 60 ingurukoa eta gizonena % 40 ingurukoa dela, IKT
sistemetako espezialisten kasuan izan ezik (kasu horretan, gizonak % 59,4
dira, eta emakumeak % 40,6).
Jarduera-adarrak aztertuz gero, hala ere, aldeak handiagoak dira.
Nabarmenenak aipatzearren, IKTen erabilera erabatekoa da osasun-jardueretan
eta, nahiz eta oso altua izan, alderatuz gero baxuagoa da jarduera sozialetan,
kulturaletan eta bestelakoetan (% 84,8). Era berean, IKTen espezialistak
nabarmen maizago ikus daitezke administrazio publikoan eta defentsan
(% 12,5), gainerako jardueretan baino. Sailkapenean bigarrenak
hezkuntzakoak eta administrazioko beste jarduera batzuk dira (biak ere % 10,7).
Hezkuntzan erabiltzen dute langileek maizen urrutiko konexioa (% 71,2).
Azkenik, telelangile gehienak administrazioko beste jarduera batzuetan
(% 19,0) eta administrazio publikoan eta defentsan (% 7,4) daude.
